ถึงไม่ได้ซื้อเราก็ scan เก็บไอเดีย… อืมมันดูง่ายๆนะน่าจะทำเองได้ แต่พอเริ่มต้นทำจริงๆ (แบบไม่ได้แพลนล่วงหน้าว่าจะเอาอะไรวางตรงไหนยังไง) ก็เริ่มรู้สึกว่าทำไมมันยากอย่างนี้ฟระ แง่งๆๆ การที่จะจัดอะไรง่ายๆให้มันดูลงตัวเนี่ยมันยกาเหมือนกันนะ เราก็นั่งทำบนพื้นนี่แหละ เอากระดาษ นสพ มาปูๆ รื้อแล้วรื้ออีกชักเริ่มหงุดหงิด หญ้ามอสที่เก็บมาก็เริ่มจะเยินๆจากที่เป็นแผ่นใหญ่ๆสีเขียวขจีสวยงามกลายเป็น bits and pieces กระจัดกระจายไปทั่วและห้องก็เริ่มดูเหมือนฉากสนามรบเข้าไปทุกที ด้วยความที่เป็นคนมือหนัก หยิบจับแต่ละทีก็กลัวว่าดอกไม้มันจะเฉาตายก่อนจะจัดเสร็จจริงจริ๊งงง

รื้อไปรื้อมา โรยๆลูกสนที่ไปเก็บๆมาตอนไปเดินเล่นที่ป่าแถว Ogna (อูกน่า) เมื่อหลายสัปดาห์ก่อน ผสมกับเปลือกส้มอบแห้งและถั่วต่างๆ ที่ซื้อมา ก็ออกมาได้ประมาณ อืมม พอแค่นี้ดีกว่า ขืนพยายามมากไปเดี๋ยวมันจะเละไปกว่านี้ เป็นอันเสร็จกระถางที่หนึ่ง ด้วยความที่ไม่ได้คิดถึงเรื่องสีดอกไม้เท่าไหร่ ปลูกๆมันไป พอดอกผลิออกมามันก็เลยดูขัดๆกับของประดับที่ฐานไปหน่อย ไม่เป็นไรมีอีกหลายกระถางให้แก้ตัว เหอๆๆ

กระถางนี้ปลูกมันเอาไว้ตั้งแต่ก่อนปีใหม่แล้วก็แป้กติดหวัดเพื่อน เลยดองไว้ซะหลายวัน วันก่อนแง้มๆเข้าไปดู (เก็บเอาไว้ในห้องที่อุณหภูิมิเย็นๆมันจะได้ไม่ผลิดอกเร็ว) กรี๊ดดด มันใกล้จะออกดอกแล้ว (ดองหลายวันมากขนาดดองมันยังเริ่มผลิจนได้) ต้องแต่งให้เสร็จโดยจัดด่วน เกรงว่าถ้าไม่รีบ กว่าจะถึงมือผู้รับมันคงบานไปถึงไหนๆแล้ว กระถางนี้มีเทียนประดับด้วย (ต้องไปซื้อฐานปักเทียนมาเพิ่มอีก ตอนแรกงกไง กะฝังๆมันไปทั้งอย่างนั้นแหละ แต่มันไม่เวิคล่ะทำท่าจะล้มอยู่นั่นเลยต้องจำใจไปซื้อมันมา)

สังเกตในรูปสิยังมีเศษดินติดตรงเทียนอยู่เลย แม่ฟินน์ชอบดอก Hyacinth สีขาว theme ของ กระถางนี้เลยเป็นสีขาวๆ มุกๆ แว๊บๆ แต่ เอ่อ ทำไมกระถางสีเป็นน้ำตาลล่ะคะ (จุ๊ๆๆ ก็รีไซเคิ่ลโอ่งอ่างกระถางไหที่มีอยู่แล้วน่ะ ซื้อทำไมล่ะ เปลือง !!! ) ก็เลยแถๆไปด้วยการเอาถั่วกะลูกสนประดับนั่นล่ะมีเยอะนี่ จะได้กลมกลืนๆไป ออกมาประมาณนี้

ส่วนอีกตะกร้านึงเราจัดให้คุณย่าของฟินน์ด้วยแต่ไม่ได้ถ่ายรูปเอาไว้เพราะรีบเอาไปให้คุณย่าก่อน (ก่อนที่มันจะบานมากเกินไป … อีกแล้วครับท่าน) ฟินน์เป็นคนเอาไปให้ เราไม่ได้ไปเพราะกลัวคุณย่าติดหวัด ฟินน์บอกว่าคุณย่าดีใจมากๆ น้ำตาซึม หลังจากวันนั้นมาทราบทีหลังว่าคุณย่าแกเที่ยวโทรไปคุยกะใครต่อใครนะว่าอีหลานสองตัวนี่มันเอาตะกร้าดอกไม้มาฝากนะ เป็นปลื้ม บลาดิบลา … ดีใจ…ดอกไม้โก๊ะๆของเราอย่างน้อยก็ทำให้ใครบางคนเป็นปลื้มได้ …

การออกเสียง

หมายเหตุ: ตัวหนาคือเสียงสระ ส่วนที่เหลือเป็นพยัญชนะ

เมื่อเรามองย้อนกลับไปมองประวัติศาสตร์จะเห็นว่าที่จริงประเทศนอร์เวย์นั้นเคยขึ้นกับสวีเดน และเดนมาร์ค แต่โดยรวมแล้วนอร์เวย์อยู่ภายใต้การปกครองของเดนมาร์คเป็นระยะเวลานานสุด คือเป็นเวลาร่วม 400 ปี ดังนั้นในช่วงเวลาหลายร้อยปี เป็นที่แน่นอนว่าภาษาเดนิชถูกใช้ เป็นภาษาราชการ ประกาศทางราชการ หนังสือสอนศาสนา ฯลฯ เหล่านี้ล้วนแล้วแต่ถูกบันทึก และเผยแพร่เป็นลายลักษณ์อักษรด้วยภาษาเดนิช บรรดากลุ่มชนชั้นสูงของนอร์เวย์ ก็นิยมใช้ภาษาเดนิชมากกว่า เพราะเป็นภาษาที่ฟังไพเราะกว่า ในขณะที่พลเมืองนอร์เวย์โดยทั่วไปก็ยังพูดท้องถิ่นของตนเอง (dialect)

การศึกษาสมัยนั้นภาษาเดนิชเป็นภาษาที่ใช้สอนหนังสือในโรงเรียน เด็กๆ ทุกคนที่ไปโรงเรียน ต้องพูดและเขียนภาษาเดนิช เด็กๆ เหล่านี้ประสบปัญหาเวลาที่พวกเ้ค้าพยายามจะบรรยาย ลักษณะธรรมชาติของนอร์เวย์ด้วยภาษาเดนิช เพราะว่าในสมัยนั้นยังไม่มีศัพท์ภาษาเดนิชที่บรรยายลักษณะของภูเขาสูงๆ ศัพท์ที่ใกล้เคียงสุดก็เป็นแค่ประมาณคำว่าเนินเขาหรือเขาเตี้ยๆ

หลังจากที่นอร์เวย์ประกาศอิสรภาพและประกาศแต่งตั้งรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม คศ 1814 (Constitution Day) พวกนักวิชาการ นักเขียน นักการเมือง และนักหนังสือพิมพ์ ได้มีการถกประเด็นเรื่องภาษาของนอร์เวย์ว่า เราจะทำอย่างไรกับภาษาของเรากันต่อไปดี? พวกเค้าจึงได้ตั้งข้อเสนอกันขึ้นมาว่า

1. ใช้ภาษาเดนิชกันต่อไป
2. เอาภาษาเดนิชมาประยุกต์โดยปรับเปลี่ยนตัวสะกด ให้สอดคล้องกับการออกเสียงของชาวนอร์เวย์มากขึ้น และให้เพิ่มศัพท์เฉพาะที่เกี่ยวกับวัฒนธรรมลงไปในภาษาเขียน รวมไปถึงเรื่องรูปเพิ่มเติมรูปแบบไวยากรณ์ที่ใช้กันในนอร์เวย์ที่เดนมาร์คไม่ใช้
3. คิดภาษาใหม่ขึ้นมาเลยโดยมียึดเอาภาษาท้องถิ่น (dialects) ของนอร์เวย์ทั้งหมดมาผสมกัน

เป็นอันว่า ข้อ 1. ถูกตัดทิ้งไป ส่วนข้อ 2. และ 3. ถูกเลือกทั้งคู่ ภาษาเดนิชประยุกต์ (Norwegianised Danish) มีชื่อเรียกภาษานอร์สว่า “Bokmål” หรือ Dano-Norwegian ส่วนภาษาใหม่ หรือ New-Norwegian มีชื่อภาษานอร์สว่า “Nynorsk

รูปแบบ Nynorsk หรือภาษาใหม่นั้น เป็นอัจฉริยะผลงานทางด้านภาษาศาสตร์ของ Ivar Aasen (อี่วาร์ ออเซ่น, 1813-1896) อี่วาร์ได้เดินทางไปทั่วตอนใต้ของนอร์เวย์เพื่อพบปะพูดคุยกับคนท้องถิ่น เพื่อศึกษาสังเกตและเก็บข้อมูล หลังจากนั้นเค้าได้สร้างโครงสร้างภาษาใหม่ตามสมมติฐาน หากนอร์เวย์ไม่ได้รับอิทธิพลจากภาษาเดนิชเป็นหลายร้อยปี ภาษานอร์สน่าจะเป็นเป็นเช่นใด

ในปี 1885 ทางรัฐสภามีการประกาศให้ Bokmål และ Nynorsk เป็นภาษาเขียนมาตรฐานโดยเท่าเทียมกัน หากมีประกาศ หรือสิ่งพิมพ์ใดๆจากส่วนราชการจะต้องมีการจัดทำขึ้นเผยแพร่ทัง้สองภาษาเพื่อความสะดวกต่อผู้อ่าน ในส่วนของการศึกษานักเรียนสามารถเลือกว่าจะเรียนภาษา Bokmål หรือ Nynorsk ก่อน หากแต่นักเรียนทุกคนต้องเรียนรู้ทั้งสองภาษาจนกระทั่งถึงเริ่มต้นระดับอุดมศึกษา นักเรียนจึงสามารถเลือกได้ว่าจะเลือกเรียนในภาษา Bokmål หรือ Nynorsk เพียงภาษาใดภาษาหนึ่ง ส่วนรายการโทรทัศน์ช่อง NRK (ช่องของรัฐบาล) ต้องมีรายการออกอากาศทั้งสองภาษา ในสัดส่วนเป็นเปอร์เซนต์ตามที่ทางรัฐกำหนด

อย่างไรก็ตาม Bokmål และ Nynorsk ก็ยังถือว่าเป็นภาษาเขียนเท่านั้น โดยที่ภาษาพูดยังคงเป็นไปตามสำเนียงของท้องถิ่นต่างๆ ซึ่งอาจจะมีลักษณะคล้าย Bokmål หรือ Nynorsk มากน้อยต่างกันไปตามแต่ละภูมิภาคของประเทศ

เนื้อหาต่างๆเกี่ยวกับภาษานอร์สที่จะนำเสนอในตอนต่อๆไป จะว่าด้วยภาษา Bokmål ซึ่งเป็นภาษาที่ส่วนมากใช้สอนชาวต่างชาติที่เริ่มเรียนรู้ภาษานอร์ส

หมายเหตุ: ตัวอย่างเปรียบเทียบภาษาทั้งสาม… เอามาให้ดูกันเล่นๆ… ตัวอย่างเหล่านี้นำมาจาก Omniglot.com

Sample text (Bokmål)

Alle mennesker er født frie og med samme menneskeverd og menneskerettigheter. De er utstyrt med fornuft og samvittighet og bør handle mot hverandre i brorskapets ånd.

Sample text (Nynorsk)

Alle menneske er fødde til fridom og med same menneskeverd og menneskerettar. Dei har fått fornuft og samvit og skal leve med kvarandre som brør.

Sample text (Dansk)

Alle mennesker er født frie og lige i værdighed og rettigheder. De er udstyret med fornuft og samvittighed, og de bør handle mod hverandre i en broderskabets ånd.

ตอนแรกก็กังวลนิดๆว่าถ้าเขียนเกี่ยวกับ Hunting หลายๆคนโดยเฉพาะชาวพุทธอย่างบ้านเรา อาจจะคิดว่าการล่าสัตว์นั้นป่าเถื่อน ฆ่าสัตว์ตัดชีวิต ฯลฯ ขอออกตัวก่อนว่านำมาเล่าสู่กันฟังเฉยๆ เราเองก็ไม่ได้ชอบหรือสนับสนุนเรื่องการล่าสัตว์แต่อย่างใด…

… จะว่าไป Hunting ก็มีหลายแบบแล้วแต่จุดประสงค์ของการล่า บ้างก็ล่าเพราะเป็น Tradition เช่น fox hunting ในสหราชอาณาจักร, Safari ในอัฟริกา หรือ Shikar ในอินเดีย สำหรับในนอร์เวย์นั้น เรามองว่ามันเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตของคนที่นี่ คือเป็น Tradition ในขณะเดียวกันก็เป็น Wildlife management ไปในตัว กล่าวคือ เป็นการควบคุมจำนวนประชากรของสัตว์ป่าและสปีชี่บางสปีชี่ที่ถ้ามีมากเกินไป พวกมันจะแย่งอาหารกันกิน ไม่เพียงพอต่อการอยู่รอดในฤดูหนาว หรือไม่ก็ออกมาทำลายผลผลิตของเกษตรกร ว่าง่ายๆคือทำให้เสียสมดุลย์ของระบบนิเวศน์นั่นเอง

บางคนอาจคิดไปว่า พวกที่ไปล่าสัตว์นี่คงถ้าอยากไปก็ถือปืนเดินเข้าป่าไปโลดดด… แต่ความเป็นจริงหาเป็นเช่นนั้นไม่ ผู้ที่จะ qualified ที่จะไปล่าสัตว์ได้จะต้อง ผ่านการอบรม Jegerprøvekurs (คอร์สล่าสัตว์) ปัจจุบันมีประมาณ 30 ชั่วโมง เป็นคอร์สเกี่ยวกับกฏหมายและกฏระเบียบในการล่าสัตว์ (Law and Ethic of Hunting) ซึ่งผู้เข้าอบรมจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับสปีชี่ต่างๆของสัตว์ สปีชี่ไหนล่าได้ สปีชีไหนเป็นสัตว์สงวน นอกจากนี้เนื้อหายังครอบคลุมไปถึง Introduction ในการใช้ Shotgun และปืน Rifle หลังจากนั้นผู้เข้าอบรมจะต้องผ่านการสอบภาคทฤษฏี เพื่อที่จะได้ certificate ซึ่ง certificate นี้เป็นเสมือนใบอนุญาตเพื่อที่จะไปซื้อ Hunting License จากทางรัฐบาลอีกที (ต้องซื้อปีต่อปี) เท่านั้นยังไม่ได้หมายความว่าเขาจะสามารถไปล่าสัตว์ที่ไหนก็ได้ เพราะว่าเขาต้องขออนุญาตจากเจ้าของที่ๆเราอยากจะไปล่าอีกด้วย เห้ออออ~~~ ไม่ใช่เรื่องง่ายเลยใช่ไหมคะ

โฉมหน้าปกใบประกาศฯ Jegerprøve

ส่วนในการล่าสัตว์ใหญ่ขึ้นมาหน่อย เช่น Roe Deer, Reindeer, Red Deer หรือ Moose ปืนที่ใช้จะต้องเป็นปืน Rifle… ทำไมถึงต้องเป็นปืน Rifle นั้นก็เพราะสัตว์พวกนี้เป็นสัตว์ใหญ่ จึงต้องใช้อาวุธที่มีศักยภาพสูงเพื่อที่จะล้มสัตว์ใหญ่ขนาดนี้ได้…

การล่าสัตว์ประเภทนี้ผู้ล่าฯนอกจากจะต้องมี Hunting license แล้ว ยังจะต้องผ่านการทดสอบ Storviltprøve (Shooting Test สำหรับสัตว์ที่มีขนาดใหญ่) ก่อนการเริ่มต้นฤดูล่าสัตว์ของทุกปี และก่อนจะไปทดสอบ Storviltprøve นี้ได้ จะต้องมีเอกสารรับรองจาก Shooting Field ที่เราไปฝึกเสียก่อนว่าผู้นั้นได้ผ่านการฝึกยิง อย่างน้อย 30 shots (ไม่จำเป็นต้องเข้าเป้าทุกชอต) … เอากับเค้าสิ ยุ่งยากใช่เล่น

ภาพประกอบ: http://www.wildlife.state.nh.us

การฝึกยิงนั้นเป็นการทำให้ผู้ฝึกฯมั่นใจว่าจะต้องยิงให้เข้าจุด vital organs คือ ปอด หัวใจ และ ตับ เพราะการยิงเข้าจุดดังกล่าว จะทำให้สัตว์เข้าสู่สภาวะช็อค และเป็นการตัดวงจรการไหลเวียนโลหิต อันนำมาซึ่งการสิ้นใจฉับพลันโดยไม่มีความเจ็บปวดทรมาน

To be continued…

จริงๆก็อยากได้หมากันมานานแล้วแหละหมาน่ะ แต่ว่ามันยังไม่มีฤกษ์งามยามดีซักที จนกระทั่งจู่ๆก่อนไป Edinburgh เมื่อเดือนพฤษภาคม มีคนประกาศขายหมา บีเกิ้ล อายุร่วมๆสามขวบชื่อ Aya (แถมไม่มีรูปภาพประกอบอีกต่างหากใน Ad) ฟินน์ก็เลยสนใจโทรไปถาม เจ้าของก็ดูท่าอยากจะขายให้ฟินน์มากกว่าหญิงชรารายนึง ซึ่งสนใจโทรไปถามเช่นกัน แต่ว่าเธอแค่อยากจะได้หมาไปเลี้ยงเป็นเพื่อนแก้เหงา แต่เนื่องด้วย Aya เป็นหมาที่ถูกฝึกมาสำหรับใช้ล่าสัตว์ประเภท กวางน้อย และ กระต่าย หากได้ไปอยู่กับหญิงชราผู้นี้เจ้าของเกรงว่า มันจะไม่ได้โชว์ฝีไม้ลายมือในการดมกลิ่นแกะรอยที่อุตส่าห์ฝึกจนได้ถ้งได้ถ้วยสมัยเป็นเบบี๋

…ก่อนที่จะตัดสินใจ เรากับฟินน์ก็ได้ไปพบ Aya เพื่อดูตัวกันก่อนว่านิสัยเป็นยังไง ฯลฯ พอดีว่าเพื่อนฟินน์เนี่ยซื้อลูกหมาบีเกิ้ลกับเจ้าของคนนี้พอดี แล้วเค้าจะพาลูกสาวไปรับลูกหมาในวันนั้น พวกเลยติดสอยห้อยตามไปดู Aya ด้วย พอพวกเราไปถึงก็เห็นบีเกิ้ลตัวนึงนั่งปั้นจิ้มปั้นเจ๋ออยู่หน้าบ้าน ตอนแรกไม่รู้หรอกว่าตัวนี้ใช่ Aya หรือเปล่า พอพวกเราลงมาจากรถมันก็แบบกระโดดขึ้นไปบนรถ ชีไม่กลัวอะไรเลยขึ้นไปสำรวจสุดริด แบบขอ sniff สำรวจ นั่น นี่ โน่น เจ้าของก็เรียก Aya ให้ลงมา เลยรู้ว่าตัวนี้คือ Aya นี่เอง

คุณ Kenneth (เจ้าของ) เดินนำทางพาพวกเราลงไปเอาลูกหมาที่คอก ซึ่งอยู่บริเวณบ้านส่วนล่างซึ่งขนานอยู่ตรงเนินเรียบติดทะเลสาบ ต้องเดินไต่เนินลาดชันลงไป เจ้า Aya ก็ตามลงมาด้วย คือจาก first impression ชีจะค่อนข้างมั่นใจแต่ก็มีบุคลิกแต่ก็ chill ๆ ในเวลาเดียวกัน ที่ประทับใจมากก็คือตอนมันไปคาบกระดูกอะไรมาแทะๆก็ไม่รู้ เจ้าลูกหมาต่างๆก็ออกมาวิ่งกระด๊องกระแด๊ง แล้วมีลูกหมาตัวนึงซึ่งเป็นตัวเล็กที่สุดในคอกมาแย่งๆกระดูกของ Aya… Aya ไม่มีกริยาอาการขู่ฟ่อๆหวงของกินใดๆ มันกลับมองเจ้าลูกหมาตัวจิ๋วนั่นด้วยสายตางงๆ แล้วเจ้าหมาน้อยก็ลากๆกระดูกที่ Aya กินอยู่ไปซะงั้น Aya ก็เฉยๆ จะเอาไปก็เอาไปสิ ชีก็กินส่วนเล็กที่เหลือต่อไป กรี๊ดดดด ประทับใจ… หมานิสัยดี…

เสร็จจากไปเอาลูกหมาของเพื่อน พวกก็กลับขึ้นมานั่งในห้องรับแขกบนบ้าน มาเซ็นต์สัญญา จ่ายเงิน chit chat ฯลฯ ในระหว่างนั้น Aya ก็ตามขึ้นมาด้วย Aya ก็มานั่งบนตักเราตลอด แบบทำตัวตามสบายง่ายดีจัง เหมือนรู้จักมักจี่กันมาชาติเศษ โฮะๆๆ แอบปลื้มนิดๆ เพราะปรกติพวกบรรดาสัตว์ทั้งหลายจะเข้าหาฟินน์ก่อนเรา แต่ Aya มาหาเราก่อน คราวนี้ คริๆ

ทว่าวันนั้น Aya โคตรเหม็น ประมาณกลิ่นขี้ๆ ตา Kenneth บ้านช่องก็สะอาดสวยงาม แต่ทำไมปล่อยให้น้องหมาแต่ละตัวเหม็นได้จับจิตขนาดนี้??? เจ้าลูกหมาของเพื่อนฟินน์ก็เหมือนกัน นั่นก็รู้สึกจะมีคราบอึติดเท้ามาด้วย (-_-!) … เค้าบอกว่าเพิ่งเอาออกไปไว้ข้างนอกบ้านตอนช่วง Spring นะเนี่ย (กิน ขี้ เดินย่ำ อะไรกันอยู่ในกรงเสร็จสรรพ)  ไม่อยากจะนึกภาพว่าตอน Winter อยู่กันในบ้านจะเป็นอย่างไร มิน่า “the wife” (ของ Kenneth) ถึงมีรับสั่งให้ขายๆออกไปบ้างไม่งั้นอาจมีเคือง

สรุป เป็นอันตกลงว่าพวกเราจะมารับ Aya ไปอยู่ด้วยตอนเรากลับมาจากงานแต่งงาน Simon ที่ Edinburgh… เย้!!!!